ผมได้อ่านหนังสือของคุณบัณฑิต อึ้งรังษี แล้วประทับใจตรงส่วนนี้ ก็เลยนำมาฝากครับ
THE TEN TIPS
10 วิธีคิดแบบ "ผู้ชนะ" ในยุคเศรษฐกิจท้าทาย
เกริ่น
คุณเชื่อไหมว่า แม้ในช่วงเหตุการณ์เศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ (The Great Depression) ของสหรัฐฯ ในช่วงปี พ.ศ. 2472 -2483 ก็ยังมีคนบางประเภทที่ร่ำรวยขึ้นมาได้ (อย่างสุจริต)
ช่วงนี้เศรษฐกิจถดถอยอย่างรุนแรงในสหรัฐฯ สื่อทั่วโลกประโคมข่าวทางลบตลอดเวลา แต่ก็ยังมีธุรกิจบางประเภทที่เฟื่องฟู เช่น ธุรกิจการให้เช่าบ้าน ร้านขายของถูก เช่น Wal-Mart ร้านขายอาหารถูก เช่น แมคโดนัลด์
ตั้งแต่เริ่มชีวิตการทำงานมาเกือบยี่สิบปี ผมเหมือนอยู่ในโลกที่มี "เศรษฐกิจถดถอยแบบถาวร" วงการดนตรีคลาสสิกโลกมีสภาพเศรษฐกิจหดตัวมาตลอดทุก ๆ ปีเกือบสองทศวรรษ แต่ละปีก็แย่ลง ๆ ที่เลวร้ายที่สุดคือช่วงหลัง 11 กันยายน ค.ศ. 2001 วงออร์เคสตร้าของสหรัฐฯ ล้มละลายกันเป็นแถว เพราะสิ่งแรกที่บริษัทและรัฐบาลตัดงบเมื่อมีปัญหาเรื่องเงินก็คือ เรื่องวัฒนธรรม
นอกจากนั้น ธรรมชาติของอาชีพนักดนตรี เป็นอาชีพที่มีการแข่งขันสูงมาก ทำให้ผมเรียนรู้ที่จะอยู่ในสภาวะ permanent job search หรือ "นักหางานอย่างถาวร" เพราะงานส่วนใหญ่เป็นสัญญาสั้น ๆ แค่สัปดาห์เดียว
ผมต้องหาวิธีรับมือกับสภาพแบบนี้มาตั้งแต่เริ่มเป็นคอนดักเตอร์มืออาชีพ และสามารถรอดพ้นมาได้อย่างดีพอสมควร มีงานทำตลอด ไม่เคยมีปัญหาเรื่องการเงิน ในขณะที่คอนดักเตอร์คนอื่น แม้เก่ง ๆ ก็ต้องเลิกอาชีพนี้ไปเปิดร้านซักแห้งกันหมดแล้ว (เป็นอาชีพอื่นก็มีครับ แต่อันนี้ตลกดี) จึงอยากแบ่งปันข้อคิดบางอย่างที่ผมเคยใช้แล้วได้ผล และคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์สำหรับคนทำงานทั่วไป
กุญแจดอกสำคัญที่เราควรรู้ก็คือ
ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นอย่างไร ถ้าเรา คิดไม่เหมือน คนอื่น เราก็จะ ไม่เป็นเหมือนเขา
คนหมู่มากจะยอมให้ตนเอง "จม" ไปพร้อมกับเศรษฐกิจ แต่คุณไม่ต้อง
คนหมู่มากจะเชื่อกันว่า "เราแย่แน่" แต่คุณไม่จำเป็นต้องแย่ตามเขา
คนหมู่มากจะอยู่ในอารมณ์ของการเป็น "เหยื่อ" ของสถานการณ์ แต่คุณไม่ต้องเป็นเหมือนเขา
คนหมู่มากจะรู้สึกว่า ชีวิตเขาอยู่นอกเหนือการควบคุมของเขาเอง แต่คุณไม่จำเป็นต้องรู้สึกแบบเขา
THE TEN TIPS
ต่อไปนี้เป็นทิปย่อ ๆ สำหรับรายละเอียดและตัวอย่าง กรุณาไปที่ www.BunditInspire.com
1. วางแผนก่อนใคร ยุคเศรษฐกิจที่ท้าทายนั้นมาแน่นอน คุณต้องเริ่มวางแผนตั้งแต่วันนี้ว่าคุณจะสู้กับมันอย่างไร แล้วออกมาได้สวยที่สุด วางแผนก่อนใครทำให้คุณเห็นโอกาส และ ฉวยโอกาส ก่อน (Luck Rule 36)
2. ตัดสินใจเลือก ว่าคุณจะอยู่ในโลกที่เศรษฐกิจหายนะ หรือ โลกที่มีโอกาสที่ไม่จำกัด โอกาสมีอยู่เสมอถ้าคุณตั้งใจจะหามัน จงใช้สายตาคนละคู่กับคนหมู่มาก
3. มีทัศนคตินักสู้
• เลือกมีทัศนคติแบบ "นักสู้" ที่เอาชนะได้ทุกสถานการณ์
• การเอาชนะขณะที่สถานการณ์ดี ใคร ๆ ก็ทำได้ แต่มีไม่กี่คนที่เจอสถานการณ์ท้าทายแล้วรอดพ้นมาได้อย่างสวยงาม
• พูดกับตนเองว่า "ไม่ว่าสถานการณ์เป็นอย่างไร ฉันจะหาทางเอาชนะให้ได้" และเริ่มมองหาทาง
• การเริ่มต้นด้วยทัศนคติและการคิดที่ถูกต้อง จะทำให้บันไดการต่อสู้ขั้นต่อไปง่ายขึ้นมาก
• ถ้าคุณเริ่มที่ทัศนคตินักสู้ คุณมีชัยไปกว่าครึ่ง เพราะมันสมองคุณจะเริ่มมองรอบตัวว่ามีอะไรทำให้คุณบรรลุเป้าหมายได้ไหม
• แต่ถ้าคุณเริ่มที่ทัศนคติที่ว่า "ฉันแย่ ทุกคนกำลังจะแย่ ฉันจะไปรอดได้อย่างไร" มันสมองที่ยิ่งใหญ่ของคุณก็จะปิดการทำงานทันที และเริ่มจะหาหลักฐานมาสนับสนุนความเชื่อของคุณ และในที่สุด ทัศนคติของคุณจะกลายเป็น self-fulfilling prophecy หรือ คำทำนายที่เป็นจริงในตัวของมันเอง
4. บริหารการงาน ในช่วงเศรษฐกิจถดถอย บริษัทต่าง ๆ จะมีการปลดพนักงาน และก็ไม่จ้างเพิ่ม
• ป้องกันการถูกปลด ขั้นแรกของการเป็นนักสู้คือ ถ้าบริษัทต้องมีการปลด พนักงาน ทำอย่างไรก็ได้อย่าให้เป็นคุณ มีเทคนิคหลายอย่าง เช่น ทำให้เจ้านาย "ขาดคุณไม่ได้" (Be indispensable) ฯลฯ สำหรับเทคนิคอื่น ๆ ไปที่ www.BunditInspire.com
• เริ่มสร้างเครือข่าย คุณต้องตระหนักว่า วันหน้าคุณอาจต้องขอความช่วยเหลือจากคนที่คุณมีความสัมพันธ์ทางการงานด้วย ฉะนั้นอย่าเสียความสัมพันธ์กับใครแม้แต่คนเดียว และต้องเริ่มสร้างความสัมพันธ์ใหม่ ๆ ทำตัวดี เป็นมิตรกับทุกคน คนที่เราคิดไม่ถึง วันหน้าอาจช่วยเราได้
• ถ้าถูกปลดจริง ๆ บางครั้งการถูกปลด ไม่ได้สะท้อนให้เห็นผลงานของเราที่ ด้อยกว่าคนอื่นเสมอไป แต่เราจำเป็นต้องรับมือกับการถูกปลดอย่างถูกต้อง มี ทัศนคติแบบผู้ชนะ ไม่ใช่ผู้แพ้ อย่าทำร้ายหรือ "แก้แค้น" บริษัทที่ปลด ฯลฯ ไปที่ www.BunditInspire.com สำหรับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ
• อย่าพูดไม่ดี หลายคนเมื่อถูกปลด ก็เริ่มด่าว่าบริษัทหรือที่ทำงานเก่า ทำอย่างนั้นไม่มีผลดีต่ออนาคตของคุณเอง เพราะโอกาสใหม่ ๆ อาจถูกตัดด้วย
• หางานใหม่อย่างมีระบบ แหล่งงานขั้นแรกของคุณจะมาจากเครือข่ายใน อดีตและปัจจุบันที่มีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เริ่มที่นั่นก่อน ส่วนการใช้ Resume จะได้ผลน้อย เก็บไว้เป็นยุทธวิธีขั้นหลัง ๆ
• หางานไม่ได้ สร้างงานดีไหม เราถูกเทรนถูกสอนมาตั้งแต่เด็กให้เรียนเก่ง ๆ จะได้หางานดี ๆ ได้ แต่แทบไม่เคยมีใครสอนให้เรา สร้างงาน ซึ่งอาจจะเหมาะสมกับตัวคุณมากกว่า (Luck Rule 38)
5. บริหารการเงิน การอยู๋ในสภาพคนที่ "จนตรอก" ในเรื่องการเงิน จะทำให้เราตัดสินใจผิด ๆ และการตัดสินใจผิดยิ่งจะทำให้เราดิ่งลงเหวมากยิ่งขึ้น เราต้องป้องกันการไปอยู่ในสภาพแบบนั้น
• เตรียมเงินเก็บที่รับค่าใช้จ่ายของครอบครัวได้อย่างน้อยสามเดือน การมีเงิน เผื่อไว้จะทำให้เราสบายใจได้ระดับหนึ่งจะได้มีเวลาค่อย ๆ หาแผนสองที่เหมาะสม ไม่ "โหยหิว" คว้าอะไรได้ก็คว้ามาก่อน อย่าอยู่ในสภาพการณ์แบบ เดือนชนเดือน
ตอนที่ผมออกจากงานประจำที่อเมริกา ผมมีเงินสะสมที่ทำให้อยู่ได้ประมาณหนึ่งปีโดยไม่ต้องมีงาน ผมปฏิเสธงาน 5-6 งานแรก เพราะรู้ว่าถ้าผมรับงานนั้นแล้ว ผมจะทำงานอย่างไม่มีความสุข แถมงานเหล่านั้นบังคับให้เซ็นสัญญายาวหลายปี การมีสภาพการเงินที่ไม่ "จนตรอก" ทำให้ผมหลีกเลี่ยงสภาพที่จะมี ผลเสียต่ออาชีพในระยะยาว
• ระดมสมองหา "สายธารรายได้หลากหลาย" (Multiple Streams of Income) คุณไม่จำเป็นต้องมีรายได้จากงานหลักอย่างเดียว สมัยนี้ครอบครัวที่มี รายได้จากทางเดียวหรือจากคนเดียวจะไม่ค่อยพอใช้จ่าย มีแหล่งรายได้มากมายที่คุณไม่เคยรู้มาก่อน ลองหาหนังสือชื่อ Multiple Streams of Income โดย Robert G. Allen หรือไปที่ www.BunditInspire.com สำหรับข้อมูล
• จ่ายตนเองก่อนเสมอ ไม่ว่าอะไรเกิดขึ้น คุณต้องตัด 10 % ของเงินเดือน เป็นส่วนเก็บของคุณก่อน แล้วค่อยจ่ายค่าธนาคาร บริษัทประกัน โรงเรียนลูก คนอื่น ๆ ฯลฯ ฝึกที่จะดำรงชีวิตอยู่ใน 90% ของรายได้ทั้งหมด
6. ควบคุมปาก
• ยิ่งคุณพูดเรื่องทางลบเกี่ยวกับสถานการณ์รอบตัวมากเท่าไร ยิ่งมีเวลาคิด หาทางเป็นผู้ชนะได้น้อยเท่านั้น จำกฎข้อนี้ไว้ “What you focus on, expands" สิ่งที่คุณเพ่งความสนใจไป ก็จะโตขึ้น
• เวลาคนรอบตัวบ่นเรื่องเศรษฐกิจ ไม่ต้องไปร่วมหรือเสริม คุณรู้อยู่แล้วว่ามัน "ท้าทาย" แต่หน้าที่ของคุณที่จะทำให้คุณแตกต่างจากคนอื่นคือ คุณใช้เวลาส่วนใหญ่คิดเรื่องก้าวหน้ามากกว่าบ่นเรื่องทางลบ
• เปลี่ยนคำที่ใช้ คำที่คุณใช้เปลี่ยนระบบการคิดของคุณได้ อย่าใช้คำว่า "วิกฤตเศรษฐกิจ" แต่ใช้คำว่า "เศรษฐกิจท้าทาย" ซึ่งเป็นทางบวกมากกว่า
7. ทำตรงข้ามคนหมู่มาก ทางของคนหมู่มากเป็นทางที่ "หากินยาก" เพราะคู่แข่งเยอะ ทำอะไรที่ไม่เหมือนใครแล้วคุณจะไม่มีคู่แข่ง กลุ่มคนเดินไปทางไหน จงเดินไปทางตรงกันข้าม
8. ตี่นตัวเสมอ มีโอกาสอยู่ทั่วไปถ้าคุณอยากจะหา มีธุรกิจบางประเภทที่โตในช่วงที่เศรษฐกิจถดถอย (บะหมี่สำเร็จรูป เป็นต้น) โชคดีจะเป็นของคนที่เห็นโอกาสก่อน และใช้มันเร็วที่สุด
9. เปลี่ยนสถานที่ (Luck Rule 41) เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง คุณไม่จำเป็นต้องหากินประเทศเดียว ไม่ใช่ทุกประเทศที่เศรษฐกิจถดถอยหมด
10. แล้วมันจะผ่านพ้นไป (Luck Rule 57) ไม่มีอะไรที่คงอยู่ตลอดไป เศรษฐกิจเป็นวงจร เมื่อมีลงก็ต้องมีขึ้น ถ้าคุณสามารถพัฒนาทักษะการรับมือกับสภาพเศรษฐกิจที่แย่ได้ ในสภาพเศรษฐกิจดี ยิ่งง่ายใหญ่ คิดเสียว่าเป็นการบริหารกล้ามเนื้อการเป็น "นักสู้" ของคุณ
ในยุคเศรษฐกิจที่เราทุกคนกำลังต้องเตรียมรับมือกับมัน จะเป็น “Survival of the Strongest” หรือ ผู้ที่แข็งแรงที่สุดจึงจะอยู่รอด
มาบริหารกล้ามเนื้อการเป็นนักสู้กันเถอะครับ
สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมของบทความนี้ แรงบันดาลใจสำหรับคนทำงาน และทิปต่าง ๆ เกี่ยวกับการพัฒนาตนเอง กรุณาไปที่ www.BunditInspire.com
สำหรับรายละเอียดคอนเซ็ปท์เรื่อง self-fulfilling prophecy ดูใน “30 วิธี เอาชนะโชคชะตา” หน้า 70-71
ดูหนังสือ World Class สร้างคนไทยไประดับโลก หน้า 56
